De mail komt op een gewone donderdag. Anja, al negen jaar een van je beste verzorgenden, zegt haar baan op. Ze gaat naar een organisatie dichter bij huis. Je gunt het haar, en tegelijk zakt de moed je in de schoenen. Je weet wat er nu komt: de vacature, de gesprekken, het inwerken. Wat je op dat moment nog niet ziet, is wat dit vertrek je team de komende maanden echt gaat kosten.
In deze blog lees je wat het vertrek van één medewerker werkelijk kost. Op de begroting, en op alle plekken waar geen rekening voor binnenkomt.
De rekening die je ziet
Laten we beginnen bij wat zichtbaar is. Een vacature kost tijd en geld: het opstellen, de gesprekken, de meeloopdagen. Zolang de plek open staat, huur je vaak een zzp’er in, en die is duurder dan iemand in loondienst. Komt er een nieuwe collega, dan volgt het inwerken, soms een opleiding, en begeleiding tot diegene op niveau draait. Ondertussen krijgt je vertrekkende medewerker een exitgesprek en een afscheid.
Tel je dat bij elkaar op, dan schrik je. Onderzoek van Utrechtzorg en Berenschot laat zien dat de kosten van een personeelswisseling in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg kunnen oplopen tot meer dan 30.000 euro per medewerker van 1 fte. Hoeveel het precies is, hangt af van de functie en de organisatie. De orde van grootte is voor bijna elk team een verrassing.
De rekening die je niet ziet
Dat bedrag is nog het deel dat je kunt uitrekenen. Daarnaast zijn er gevolgen die veel moeilijker in euro’s uit te drukken zijn.
Om te beginnen loopt er kennis de deur uit. Anja wist welke bewoner niet tegen ochtenddrukte kan en welke familie je beter zelf even belt. Dat soort kennis staat in geen enkel dossier, en een nieuwe collega bouwt het pas in maanden op.
Dan is er de druk op wie blijft. Tot de plek gevuld is, vangen collega’s het gat op. Ze draaien extra diensten en werken sneller, vaak ten koste van de tijd voor de bewoner. Juist de mensen die je het liefst wilt houden, raken zo het zwaarst belast.
Ook de productiviteit zakt tijdelijk in. Een nieuwe collega draait de eerste maanden nog niet op volle kracht, en de mensen die inwerken kunnen in diezelfde periode minder oppakken.
Tot slot is er het risico dat het niet bij één blijft. Een team dat maanden overbelast is, ziet soms een tweede en een derde opzegging. Dan begint de rekensom opnieuw, en groter.
Waarom mensen blijven
De eerste reflex bij een opzegging is harder werven. Toch levert de andere kant vaak meer op: zorgen dat mensen niet weggaan. Onderzoek naar uitstroom in zorg en welzijn wijst steeds weer op factoren waarop organisaties wel invloed hebben: ontwikkelmogelijkheden, werkdruk en de relatie met het team en de leidinggevende. Geen van die drie los je op met een wervingscampagne, en alle drie liggen ze binnen jouw bereik als leidinggevende.
Wat je eraan kunt doen
Je hoeft geen verloopcijfers bij te houden om hier iets mee te doen. Begin bij de mensen die je nog hebt.
Voer het gesprek voordat de opzegging komt, niet pas erna. Vraag wat iemand nodig heeft om over een jaar nog met plezier te werken, en doe iets met het antwoord.
Kijk ook naar de match tussen mens, rol en team. Waar krijgt iemand energie van? Wat kost structureel energie? Welke talenten worden nauwelijks aangesproken? Met TMA maken we dat concreet en bespreekbaar.
Verdeel de druk eerlijk. De collega die het hardst klaagt is zelden je grootste risico. Dat is vaker de loyale kracht die overal bijspringt en lang veel opvangt, tot het opeens niet meer gaat. Juist die persoon wil je op tijd ontzien.
Begin bij wie je nog hebt
Het vertrek van Anja was niet meer terug te draaien, en niet ieder vertrek is dat ook. Misschien was Anja hoe dan ook gegaan, want dichter bij huis werken kan gewoon de beste keuze zijn. Belangrijker dan elk vertrek tegenhouden, is weten waarom je mensen blijven en waar bij hen de rek eruit begint te raken. Elke euro die je in behoud steekt, is er een die je niet kwijt bent aan vervanging. Je houdt er bovendien iets aan over wat op geen enkele begroting past: een team dat blijft.
Reken het voor jezelf eens uit. Wat zou het jouw team kosten als de collega op wie iedereen leunt, volgende maand opzegt?
Meer weten?
Wil je grip op wat verloop je team kost, en op wat je eraan kunt doen? Team in Balans helpt zorgteams zichtbaar te maken waar talent verloren gaat, waar de druk zich opstapelt en wat er in de samenwerking nodig is om mensen duurzaam inzetbaar te houden. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Bron: Utrechtzorg en Berenschot, onderzoek naar de kosten van vertrekkend zorgpersoneel (Verloopcalculator, 2024).